• عن الرضا(ع):مَن جَلسَ مَجلِسا یُحیِی فیِه امرُنا لَم یَمت قَلبَه یَوم تَموتُ فِیه القُلوب "طرائف الحکم ج1 ح 15 "
  • یا مُوسی بنِ عمران! عُفِّ یُعَفُّ اَهلُکَ ای موسی بن عمران!باعفت باش تا اهل تو نیز باعفت باشند"طرائف الحکم ج1 ح 171"
  • امام رضا(ع):هرکه بنشینددرمجلسی که درآن مجلس ذکراحادیث مامی شود،نمی میرددل او روزیکه دلهامرده است"طرائف الحکم ج1 ح15
  • البُخلُ عارٌ والجُبنُ مَنقَصَه بخل ننگ است و ترس کمبود امام علی (ع) حکمت سوم نهج البلاغه
  • نعم القرینُ الرضا رضامندی همنشین خوبی است امام علی (ع) حکمت چهارم نهج البلاغه
  • صدر العاقل صندوق سره : سینه شخص عاقل صندوق سر ( راز ) اوست. امام علی (ع) حکمت پنجم نهج البلاغه
  • امام علی(ع): با دیگر مردمان با انصاف رفتار کن و با مومنان به ایثار (منتخب میزان الحکمه ح 6ص 7)
  • امام علی(ع): مَن اکثَرَ مِن ذِکرِالآخره قَلَّت معصِیتُه: هرکس زیاد به یاد آخرت باشد، گناه او کم شود{منتخب میزان الحکمه ح39}
  • الامام حسن(ع) : لا ادبَ لِمَن لا عَقلَ لَه{آن را که خرد نیست، ادب نیست } منخب میزان الحکمه ح 131 ص17
  • امام رضا(ع): به کودک دستور بده که با دست خودش صدقه بدهد گرچه به اندازه تکه نانی و یا یک مشت از چیزی باشد{منخب میزان الحکمه ح150}
  • پیامبراکرم(ص): فرزندان خود را در7سالگی نماز بیاموزید و چون10ساله شدند،انها را بر ترک نماز تنبیه کنید و بسترهایشان را از هم جداکنید{منتخب میزان الحکمه ح151}
  • پیامبر اکرم(ص):ترسناکترین چیزی که میترسم به آن مبتلا شوید،شرک اصغر است؛گفتند:شرم اصغر چیست؟فرمود: ریا{منتخب میزان الحکمه ح 344}
  • رسول الله(ص): مَن اَحَبَّ آَن یَنظُرَ الی اَحَبِّ اهلِ الارضِ الی اهل السماءِ فلیَنظُر الی الحسین{منتخب میزان الحکمه ح 495}
  • امام سجّاد عليه‏ السلام : أنتِ بِحَمدِ اللّه‏ِ عالِمَةٌ غَيرُ مُعَلَّمَةٍ، فَهِمَةٌ غَيرُ مُفهَّمَةٍ؛ [اى زينب!] تو، بحمداللّه‏، عالمى هستى كه نزد كسى تعليم نديدى و دانايى هستى كه نزد كسى نياموختى. بحار الأنوار ؛ ج 45 ، ص 164
  • امام حسين عليه ‏السلام : يا أُختاه لاتَنسيني في نافِلَةِ اللَّيلِ؛ اى خواهرم ! مرا در نماز شب فراموش نكن. وفيات الأئمه ، ص 441
  • امام علی علیه السلام : لا تَرَى الجاهِلَ إلاّ مُفرِطا أو مُفَرِّطا؛ نادان را نمى ‏بينى، مگر در حال زياده‌روى يا كم گذاردن. نهج البلاغه، حكمت 70
  • امام علی علیه السلام : مَن كَثُرَ فِكرُهُ فِي المَعاصِي دَعَتهُ إلَيها؛ آن‏كه در گناهان، بسيار انديشه كند، [اين كار،] او را به گناه مى‏ كشانَد. غرر الحكم، ح8561
  • امام صادق علیه السلام : اَحْسِنْ مُجاوَرَةَ مَنْ جاوَرْتَ تَكُنْ مُسْلِما؛ با همسايه‌ات خوشرفتارى كن تا مسلمان راستين باشى. بحارالأنوار: ج74، ص158
  • امام علی علیه السلام : مَن يَكتَسِبْ مالاً مِن غَيرِ حِلِّهِ يَصرِفْهُ في غَيرِ حَقِّهِ؛ كسى كه مالى را از راه ناروايش به دست آورد، آن را به ناروا خرج كند. غرر الحكم ،ح8883
  • امام سجّاد عليه‏ السلام : [اى زينب!] تو، بحمداللّه‏، عالمى هستى كه نزد كسى تعليم نديدى و دانايى هستى كه نزد كسى نياموختى. بحار الأنوار ؛ ج 45 ، ص 164
کتاب اسلام و الگوی مصرف دکتر کلانتری

 

(اثر مورد تشویق از طرف دبیرخانه دین پژوهان کشور در سال 1384)



گرچه از نگاه دینی، زندگی حقیقی، در سرای آخرت تحقق می یابد و به گفته قرآن : «زندگی دنیا، جز سرگرمی و بازیچه نیست و بی تردید زندگی حقیقی تنها در سرای آخرت است.» ولی باز از نگاه قرآنی، چگونگی زندگی انسان از جمله نحوه دخل و خرج او، تأثیری گریز ناپذیر و حتمی بر چگونگی حیات جاویدان او در سرای آخرت دارد : «و هر کس در این جهان کور باشد، در آخرت هم کور و گمراه تر خواهد بود.»
بر همین اساس است که می توان چگونگی مصرف و هزینه کردن اموال را از مباحث مهم دینی نیز محسوب کرد. به بیان دیگر، این موضوع از ابعاد و زوایای گوناگون مانند جایگاه مصرف در دانش اقتصاد، پیوند مصرف با تولید، تأثیر فرهنگ، اخلاق و آداب اجتماعی بر مصرف و ... قابل طرح و بررسی است، ولی با توجه به شکل پذیری رفتار فردی و اجتماعی مردم از دین و تأثیر ملموس و انکار ناپذیر آموزه های دینی بر کم و کیف مصرف، بررسی و کاویدن آن از این نگاه نیز دارای اهمیت فراوان است. این پژوهش بر آن است موضوع یاد شده را بر اساس نصوص معتبر دینی و با نگاهی نو و فراگیر و منطبق بر نیازها و واقعیات زمانه مورد تحلیل و بررسی قرار دهد.
در سیر مباحث، از یک سو، آیات و روایات و به طور کلی آموزه های دینی، مورد تجزیه، تحلیل و سپس استفاده قرار خواهند گرفت و از سوی دیگر، دیدگاه های کارشناسان در عرصه های گوناگون و واقعیات ارائه شده از سوی ایشان بیان خواهد شد. از این رو باید روش و شیوه تحقیق در این پژوهش را تلفیقی از شیوه های کتابخانه ای، میدانی و توصیفی دانست.
گفتنی است بخش ها و فصل های مختلف کتاب، پیوندی وثیق با منابع و مباحث فقهی دارد و طبیعی است در این عرصه، به شیوه رایج در استنباطات حوزوی و فقه جواهری توجه خواهد شد.
در چینش و تنظیم مباحث، در ابتدا به کلیاتی پرداخته می شود که نسبت به جنبه های گوناگون موضوع، عمومیت دارد و می توان به عنوان مدخل به آن نگریست. سپس موضوع از نگاه فردی مورد توجه قرار گرفته و ابعاد گوناگون آن بررسی می شود. سرانجام مباحث با رویکرد اجتماعی و دولتی دنبال خواهد شد.

فهرست مباحث کتاب عبارت است از :


سرآغاز
ضرورت بحث پيشينه بحث روش پژوهشي در اين بحث چينش مباحث

بخش نخست: كليات
چيستي مصرف
ضرورت تدبير در امر مصرف ضرورت نگاه ديني به امر مصرف پيشوايان دين و مقوله مصرف مصرف و پديده اسراف اسراف فردي و اسراف فرافردي اعتدال چيست؟
نقش عرف در تعيين الگوي مصرف مصارف فردي و مصارف دولتي
بخش دوم: مصارف فردي

فصل 1) مصارف خوراكي
مقدمه ضابطه كلي در مقدار و چگونگي خوراك بررسي حديث «ليس في الطعام سرف»
مصارف ممنوع مصارف اضطراري جمع بندي
فصل 2) مصارف بهداشتي
مقدمه دارو و درمان برخي از توصيه هاي بهداشتي مصرف آب نگاه ديني به آب مسئله وضوي شاداب شيوه هاي صرفه جويي در مصرف آب جمع بندي

فصل 3) مصارف حقوقي
كابين هزينه همسر هزينه فرزندان و والدين هزينه ديگر خويشان هزينه نگهداري حيوان رد مظالم جمع بندي

فصل 4) مصارف اخلاقي
مقدمه جود و سخاوت و اندازه آن
ايثارگري در مال و ثروت، آري يا خير؟
ميهمان داري پذيرايي از مصيبت ديدگان و صاحبان عزا كمك به گدايان و مسئله تكدي گري جمع بندي

فصل 5) مصرف انرژي
مقدمه
مصرف برق و اسراف فرافردي پاسخ به يك پرسش چند استثنا برخي توصيه ها براي صرفه جويي در مصرف برق مصرف گاز مصرف گاز و مسئله حفظ جان برخي توصيه ها در زمينه مصرف بهينه گاز
الف- بايدها ب- نبايدها
جمع بندي

فصل 6) هزينه هاي مسكن
مقدمه اسلام و خانه وسيع پاسخ به يك پرسش در اين باب اسلام و آپارتمان نشيني ويژگي هاي مسكن مطلوب جمع بندي

فصل 7) مصارف پوششي
مقدمه
الف- اندازه پوشش
1. اندازه پوشش بانوان در برابر مردان نا محرم
پوشش مو موضوع چادر
2. اندازه پوشش زنان پير و سالخورده 3. اندازه پوشش دختران نابالغ
پوشش و مسئله اسراف
لباس شهرت
ب- رنگ پوشش
سفيد، رنگ برتر
جمع بندي

فصل 8) مصارف رفاهي
اسلام و رفاه آيا مطلوب بودن رفاه با دعوت به زهد سازگار است؟ برخورداري از رفاه يا بهره مندي به اندازه كفاف؟ جمع بندي

فصل 9) مصارف تفريحي
تفريح و تفرج از نگاه دين
پاسخ به يك پرسش
اندازه شادي و تفريح چگونگي استفاده از وقت
1. وقت و عبادت 2. وقت و معيشت 3. وقت و تلذذ
وقت و مطالعه وقت و خواب جمع بندي

فصل 10) مصارف آرايشي و تجملي
مقدمه وضعيت بحراني آرايش در جامعه امروز ما
اندازه مورد قبول آرايش
استعمال عطر و اندازه آن جمع بندي

فصل 11) مصارف تشريفاتي
مقدمه وليمه و موارد آن در روايات
1. وليمه عروسي 2. وليمه به دنيا آمدن فرزند 3. وليمه بازگشت از سفر 4و5. وليمه ختنه كردن فرزند و خريد خانه
وليمه در ديگر موارد وليمه جشن تولد اندازه وليمه عقيقه بزرگداشت مردان جمع بندي

بخش سوم: مصارف دولتي
معيارهايي كه بايد در مصارف دولتي مورد توجه قرار گيرد
1. عدالت ورزي در تخصيص امكانات و توزيع درآمدها 2. پيشداشت منافع توده مردم بر مصالح خواص 3. نگاه ويژه و راهبردي به امر آموزش و پرورش 4. اهتمام ويژه به فرهنگ جامعه 5. رعايت اصل توازن در مصرف 6. پرهيز از هزينه ها و تشريفات غير ضروري
نتيجه گيري
چكيده

بخش چهارم: فهرست ها
آیات
روایات
کَسان
کتاب ها و نشریه ها
جاها
کتاب نامه


شناسنامه کتاب :

مؤلف : آیت الله دکتر علی اکبر کلانتری (مدرس حوزه علمیه و عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز)
ناشر : موسسه بوستان کتاب قم
لیتوگرافی و چاپ : چاپخانه موسسه بوستان کتاب
سال نشر : 1384
رده بندی کنگره : 5 الف 8 ک/252 BP
قطع کتاب : وزیری
تعداد صفحات : 380 صفحه

نشانی دفتر مرکزی مؤسسه بوستان کتاب :
قم، خیابان شهدا (صفائیه)، صندوق پستی: 917/37185
تلفن : 7- 7742155 (0251) ، نمابر : 7742154 (0251)
تلفن پخش : 7743426 (0251)