• عن الرضا(ع):مَن جَلسَ مَجلِسا یُحیِی فیِه امرُنا لَم یَمت قَلبَه یَوم تَموتُ فِیه القُلوب "طرائف الحکم ج1 ح 15 "
  • یا مُوسی بنِ عمران! عُفِّ یُعَفُّ اَهلُکَ ای موسی بن عمران!باعفت باش تا اهل تو نیز باعفت باشند"طرائف الحکم ج1 ح 171"
  • امام رضا(ع):هرکه بنشینددرمجلسی که درآن مجلس ذکراحادیث مامی شود،نمی میرددل او روزیکه دلهامرده است"طرائف الحکم ج1 ح15
  • البُخلُ عارٌ والجُبنُ مَنقَصَه بخل ننگ است و ترس کمبود امام علی (ع) حکمت سوم نهج البلاغه
  • نعم القرینُ الرضا رضامندی همنشین خوبی است امام علی (ع) حکمت چهارم نهج البلاغه
  • صدر العاقل صندوق سره : سینه شخص عاقل صندوق سر ( راز ) اوست. امام علی (ع) حکمت پنجم نهج البلاغه
  • امام علی(ع): با دیگر مردمان با انصاف رفتار کن و با مومنان به ایثار (منتخب میزان الحکمه ح 6ص 7)
  • امام علی(ع): مَن اکثَرَ مِن ذِکرِالآخره قَلَّت معصِیتُه: هرکس زیاد به یاد آخرت باشد، گناه او کم شود{منتخب میزان الحکمه ح39}
  • الامام حسن(ع) : لا ادبَ لِمَن لا عَقلَ لَه{آن را که خرد نیست، ادب نیست } منخب میزان الحکمه ح 131 ص17
  • امام رضا(ع): به کودک دستور بده که با دست خودش صدقه بدهد گرچه به اندازه تکه نانی و یا یک مشت از چیزی باشد{منخب میزان الحکمه ح150}
  • پیامبراکرم(ص): فرزندان خود را در7سالگی نماز بیاموزید و چون10ساله شدند،انها را بر ترک نماز تنبیه کنید و بسترهایشان را از هم جداکنید{منتخب میزان الحکمه ح151}
  • پیامبر اکرم(ص):ترسناکترین چیزی که میترسم به آن مبتلا شوید،شرک اصغر است؛گفتند:شرم اصغر چیست؟فرمود: ریا{منتخب میزان الحکمه ح 344}
  • رسول الله(ص): مَن اَحَبَّ آَن یَنظُرَ الی اَحَبِّ اهلِ الارضِ الی اهل السماءِ فلیَنظُر الی الحسین{منتخب میزان الحکمه ح 495}
  • امام سجّاد عليه‏ السلام : أنتِ بِحَمدِ اللّه‏ِ عالِمَةٌ غَيرُ مُعَلَّمَةٍ، فَهِمَةٌ غَيرُ مُفهَّمَةٍ؛ [اى زينب!] تو، بحمداللّه‏، عالمى هستى كه نزد كسى تعليم نديدى و دانايى هستى كه نزد كسى نياموختى. بحار الأنوار ؛ ج 45 ، ص 164
  • امام حسين عليه ‏السلام : يا أُختاه لاتَنسيني في نافِلَةِ اللَّيلِ؛ اى خواهرم ! مرا در نماز شب فراموش نكن. وفيات الأئمه ، ص 441
  • امام علی علیه السلام : لا تَرَى الجاهِلَ إلاّ مُفرِطا أو مُفَرِّطا؛ نادان را نمى ‏بينى، مگر در حال زياده‌روى يا كم گذاردن. نهج البلاغه، حكمت 70
  • امام علی علیه السلام : مَن كَثُرَ فِكرُهُ فِي المَعاصِي دَعَتهُ إلَيها؛ آن‏كه در گناهان، بسيار انديشه كند، [اين كار،] او را به گناه مى‏ كشانَد. غرر الحكم، ح8561
  • امام صادق علیه السلام : اَحْسِنْ مُجاوَرَةَ مَنْ جاوَرْتَ تَكُنْ مُسْلِما؛ با همسايه‌ات خوشرفتارى كن تا مسلمان راستين باشى. بحارالأنوار: ج74، ص158
  • امام علی علیه السلام : مَن يَكتَسِبْ مالاً مِن غَيرِ حِلِّهِ يَصرِفْهُ في غَيرِ حَقِّهِ؛ كسى كه مالى را از راه ناروايش به دست آورد، آن را به ناروا خرج كند. غرر الحكم ،ح8883
  • امام سجّاد عليه‏ السلام : [اى زينب!] تو، بحمداللّه‏، عالمى هستى كه نزد كسى تعليم نديدى و دانايى هستى كه نزد كسى نياموختى. بحار الأنوار ؛ ج 45 ، ص 164
قلب سلیم

قلب سلیم

 

نظيم و تصحيح و مقدمه از : ‌استاد سيد محمد هاشم دستغيب

انتشارات :‌کانون تربيت - شيراز

تاريخ چاپ : آذر 1363

خلاصه :

مستفاد از آيات و اخبار، برنامه پيغمبران در تزکيه و تعليم خلاصه ميشود که براي کمال انسانيت راه منحصر ميباشد ، تزکيه يعني پاکسازي نيز قبل از تعليم لازم است .

وظيفه انبيا ، پاک کردن مردم از رذائل اخلاقي و زشتيهاي نفس و به تعبير ديگر مساعد کردن زمينه براي بارور شدن اعمال و اعتقادات است ، بديهي است اگربهترين تخمها را آبياري مرتب ولي در زمين نامساعد بکارند نه تنها نفعي ندارد بلکه خود آن تخم را نيز از کف داده اند ،‌اينست که گفتيم برنامه پيغمبران پيش از تعليم تزکيه است يعني آمادگي نفس براي بارور شدن اعتقاد و عمل .

اگر بيماريهاي اندرون برطرف نگردد آنچه اسباب هدايت از جهت تعليمي است نتيجه عکس دارد همانطوري که از آيات و اخبار بسياري استفاده ميگردد .

برنامه تزکيه انبيا ، نيز در دو مرحله بيرون و اندرون دنبال ميشود يعني براي پاک شدن نفس و بارور شدن اعتقاد و عمل لازم است موانع و خار و خاشاک برطرف گردد موانعي که مربوط به اعضا ء و قلب است يا به تعبير صريح از گناهان بدني و قلبي دور شود .

تزکيه نسبت به افعال همان ترک گناهان کبيره است و تا شخص از همه کبائر پرهيز نکند نبايد انتظار داشته باشد اعمالش سودمند شود همانطور که در قرآن است خداوند تنها از پرهيزکاران مي پذيرد ،

تزکيه نفس و پاکي اندرون را نيز شرط هدايت و سعادت دانسته و ميفرمايد :‌کساني که ايمان آوردند و ايمانشان را به ستم نپوشاندند براي ايشانست امنيت و ايشانند راه يافتگان .

هر چه از حد اعتدال و راه راست تجاوز کند ظلم است ، اگر شخص چيزي را که عقل و شرع آنرا رذيله اخلاقي ميداند داشته باشد هر چند مومن باشد و راه بجائي نميرساند زيرا : ‌( ايمانش را با ستم پوشانيده است . )

در آيه 8 سوره حشر ميفرمايد : ( کسي که بخل نفسش را جلوگيري کند پس ايشان رستگارانند ) ، مي فهميم اگر خداي نکرده شخص بخيل باشد از رستگاري بدور است هر چند مومن باشد و در روايتي مومن بخيل را به آتش نزديکتر از کافر سخي دانسته است . بنابر اين به خوبي دانسته ميشود تا رذائل اخلاقي زدوده نشود کمال انسانيت و نجات حقيقي نصيب نميگردد .

برنامه تزکيه و تعليم پيغمبران را ائمه اطهار و سپس علماء عظام دنبال کردند و مي کنند و از روايات وارده درباره ( فقيه عادل ) جهت تعليم و تزکيه نيز فهميده ميشود که يکي بدون ديگري بي فايده است .

آري مرتبه دوم تقوي که پس ازانجام واجبات و ترک محرماتست پرهيزاز مکروهات و به جا آوردن مستحبات و همزمان با آن بيرون کردن اخلاق رذيله و آراسته شدن به صفات فاضله است ، به تعبير آن شهيد از عالم حيوانيت و زندگي بهيمه اي بيرون آمدن و در عالم انسانيت وحيات طيبه وارد شدنست .

تا شخص از خويهاي ناشايستي چون کبر و حسد و بخل نرسته باشد کجا دست از عداوت و لجاج و خودداري از نفاق بر ميدارد و تا دنيا دوستي از دلش بيرون نرفته باشد چگونه خدا دوستي او را بعادت و اطاعت واميدارد و خلاصه تا از هوي و هوس و پيروي از آمال و شهوات رها نشده باشد کي بفکر آخرت و بستن بار سفر ميافتد .

اينجاست که شهيد محراب آيه الله دستغيب پس از کتاب گناهان کبيره به فکر تکميل آن در مرتبه دوم تقوي افتاد و به تعبير خودش ( قلب سليم ) کلاس دوم اين راه است .

اين کتاب را در دو بخش عمده تنظيم کرده است ، ‌بخش اول در عقائد و بخش دوم در اخلاق . از آنچه بايد نفس انساني پاک باشد و به هر چه که بايستي آراسته شود با بياني رسا و قلمي شيوا به رشته تحرير در آورده است .

خدايش رحمت کند که قلب سليم خودش را در اين کتاب نشان داده است ، بخوانيد و آنوقت قضاوت کنيد.

 

دانلود کتاب