اساسنامه جامعه روحانیت شیراز

مقدمه

روحانیت به عنوان تنها نهاد ترویج کننده دین دارای پیشینه و سوابقی به درازای تاریخ اسلام و تشیع است. تمام افرادی که با ابزار علم و تقوا ، در اعصار و امصار گوناگون (عصر حضور و عصر غیبت) به تبلیغ دین و دفاع از حق پرداخته اند در تعریف روحانیت گنجانده و بخشی از این تشکل الهی محسوب می گردند ، ولی بروز و ظهور روحانیت در عصر غیبت امام معصوم علیه السلام محسوس‌تر و ملموس تر است . از پیشینه پژوهی این گروه مرجع دینی معلوم می‌گردد که روحانیت در عصر غیبت توانسته است در حد توان ، خلاء ناشی از عدم حضور معصوم را پر کند . محمدون ثلاث اولین و محمدون ثلاث آخِرین و سایر اعاظم شیعه توانستند با گردآوری ، تنقیح و تدوین احادیث اهل البیت علیهم السلام ، جامعه محروم و تشنه از حضور معصوم در عصر غیبت را از احادیث و دانش سرشار ائمه علیهم السلام اشباع و سیراب نمایند . سیره سلف صالح در گذر زمان توسط سایر اکابر حوزه های علمیه شیعه همانند آیات عظام صاحب جواهر ، شیخ انصاری، آخوند خراسانی و بروجردی به درستی مورد توجه و اتباع قرار گرفت و در نهایت حضرت امام خمینی (اعلی الله مقامه) با قیام خویش بر علیه طاغوت و پادشاهی ، آرزوی همیشگی همه فقهای شیعه را با تشکیل حکومت اسلامی برآورده ساخت . این حقیقت غیر قابل انکار است که پس از انقلاب اسلامی روحانیت شیعه حیاتی دوباره یافت و مدیریتی نو جهت اداره جامعه بر اساس اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) تجربه نمود . پس از گذشت چهار دهه ، تجربه انقلاب اسلامی ثابت کرد که هرکجا روحانیت توانسته است تشکیلاتی و منسجم عمل نماید ثمرات کاری او بسیار مفید و چشمگیر بوده است . نوشته پیش رو اساسنامه جامعه روحانیت شیرازیکی از تشکل‌های پیشینه دار جامعه روحانیت کشور و مؤثر در به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی است ، که به هدف کلی وحدت رویه بهتر و انسجام بیشتر کاری و باالهام از مرامنامه پیشین این جامعه با تغییراتی اساسی در دستور کار این تشکل دینی ، فرهنگی و سیاسی قرار می گیرد . نکته ای که نمی باید از مطمح نظر دور داشت و در مرامنامه نیز مورد تأکید بنیان گذاران جامعه قرار گرفته ، آن است که هرچند لازمه یک کار تشکیلاتی ، داشتن یک ساختار قوی و پیکر بندی پایدار است ولی هرگز در جامعه روحانیت مقوله رئیسی و مرئوسی جریان و جایگاه نداشته ونگاه دنیایی و مادی به این نهاد مقدس نگاهی معرض عنه و غیر ارزشی محسوب می گردد و کار تشکیلاتی صرفاً جهت نظم ونسق بیشتر امور می باشد .

بیانات مقام معظم رهبری مدظله العالی در مورخه ۸۷/۲/۱۱ در دیدار با مردم شیراز

پیشینه تاریخی علمای شیراز

علمای مبارزی که از این استان[فارس] به تاریخ دانش دین در کشور معرفی شدند ، در کمتر نقطه‌ای از نقاط ایران نظیر دارند . میرزای شیرازی را که همه می‌شناسند . مرحوم سیدعلی‌اکبر فال‌اسیری – عالم بزرگ – که در همین شهر شیراز قیام کرد و با نفوذ انگلیسی ها و نفوذ خارجیها مخالفت کرد ، بعد هم آمدند و او را گرفتند و تبعید کردند ؛ لکن اثر کار او ماند . نوشته‌اند که سیدعلی‌اکبر فال‌اسیری در نزدیک حافظیه – شاید در همین نقاطی که الان شما حضور دارید – مشغول زیارت عاشورا بود که ریختند و او را گرفتند و تبعید کردند . میرزای دوم – میرزا محمد تقی شیرازی – که در سالهای بعد از جنگ جهانی اول ، رهبر مبارزه‌ی ملت عراق در مقابل تهاجم انگلیسی ها و اشغال انگلیسی ها بود . مرحوم سید عبدالحسین لاری چهره‌ی برجسته و ممتازی بود که در حدود صد سال قبل ، در همین استان و به کمک عشایر غیور و دلیر استان فارس ، مبارزات خودش را شروع کرد ؛ با سلطه‌ی انگلیسیها مبارزه کرد ؛ برای استقرار نظام قانونی و مشروطیت مبارزه کرد؛ برای تشکیل حکومت اسلامی مبارزه کرد . روحانیت استان از این نمونه‌ها بسیار دارد که همه هم به کمک مردم مؤمن و غیور استان فارس – چه عشایر و چه مردم شهرها و چه بخصوص شهر شیراز – مستظهر بوده‌اند . مرحوم سیدنورالدین حسینی ، در همین شهر شیراز عضو سفارت بیگانه را – که به مقدسات مردم اهانت کرده بود – خواباند و با دست خودش به او شلاق زد و حدّ الهی را جاری کرد و با دستگاه جبار، با شجاعت تمام به مبارزه‌ی سیاسی و اجتماعی برخاست . بعد هم در دوران شروع مبارزات روحانیت ، مرحوم آیت‌اللَّه شهید دستغیب و مرحوم آیت‌اللَّه محلاتی و دیگر علماء ، مسجد جامع عتیق شیراز را مرکز مبارزات خودشان قرار دادند و آوازه‌ی مبارزات علمای شیراز و سخنرانیهای مرحوم آیت‌اللَّه دستغیب – به عنوان سخنگوی آن روحانیت – در همان روزها در اکناف ایران منتشر شد. بنده خودم در آن وقت در قم بودم ، نوار سخنرانی مرحوم شهید دستغیب دست به دست میان طلاب می‌گشت ! ما هم‌آن وقت شنیدیم . این موضع روحانیت مبارز شیراز بود که با پشتیبانی مردم هم همراه بود .

پیشینه تشکیل جامعه روحانیت شیراز:

با اوج گیرى مبارزات و مخالفت‏ها علیه مفاد تصویب نامه « انجمن‏هاى ایالتى و ولایتى » در سال ۱۳۴۱، حضرت امام خمینى ( اعلی الله مقامه الشریف) با ارسال پیام‏هایى به علماى شهرستان‏ها ، از تمامى روحانیون و اندیشمندان کشور خواستند تا مردم را از مقاصد و اهداف پنهانى رژیم آگاه کنند . در نتیجه این اقدام ، دامنه قیام پانزده خرداد در سراسر کشور گسترش یافت . بیانیه و اعلامیه‏ هاى حضرت امام (ره) در مدت زمان کوتاهى توسط شبکه‏ هاى نیمه تشکیلاتى در شهرستانها توزیع و روحانیون آشکار و پنهان مواضع معظم له را در منابر و محافل مردمى تشریح کردند . در شیراز نیز به محض دریافت بیانیه ایشان ، جامعه روحانیت شیراز شکل گرفت که در آن چهره های برجسته ای همچون : حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ بهاءالدین محلاتی ، سومین شهید محراب حضرت آیت الله حاج سید عبد الحسین دستغیب ، حضرت آیت الله حاج سید محمد جعفر طاهری ، حضرت آیت الله حاج سید حسین یزدى ، حضرت آیت الله حاج سید محمود علوى ، حضرت آیت الله حاج سید محمد امام ، حضرت آیت الله حاج شیخ ابوالحسن حدائق ، حضرت آیت الله حاج شیخ محمود شریعت و حضرت آیت الله حاج سید محمد باقر آیت اللهى (حاج عالم) و تعداد دیگری از علماء حضور داشتند . جامعه روحانیت در اولین اقدام خود با اتفاق نظر ، سومین شهید محراب آیت الله حاج سید عبد الحسین دستغیب را به عنوان سخنگوى جامعه ، انتخاب و اولین بیانیه خود را با امضاى بیش از چهل تن از علماى شیراز و سایر شهرستان‏هاى استان فارس در حمایت از حضرت امام خمینى( اعلی الله مقامه الشریف) صادر کرد .

فصل اول کلیات ماده ۱- نام تشکل : جامعه روحانیت شیراز که از این پس در این اساسنامه جهت اختصار جامعه گفته می‌شود . ماده۲- دفتر جامعه در مسجد شهداء واقع در جنب حرم مطهر حضرت احمد ابن موسی الکاظم (شاهچراغ) علیه السلام مستقر می باشد . ماده۳ – جامعه دارای سرمایه نقدی ، املاک ، دارایی ، مستغلات ، اعتبار دولتی و هیچ منبع درآمدی دیگر نمی باشد و هزینه‌های خود را صرفاً از محل مشارکت مالی اعضا تأمین می‌نماید هرچند داشتن منابع درآمدی متناسب با وجاهت و شأن جامعه هیچ گونه منع قانونی ندارد . ماده ۴ – تعریف جامعه : جامعه روحانیت شیراز به تشکلی از روحانیون شیراز اطلاق می گردد که هر هفته یک بار و عند الضروره بیش از یک بار در یک مکان جهت اهداف خود ، مصرح در این اساسنامه گردهم جمع آمده و تصمیمات لازم را وفق مقررات اتخاذ می‌نمایند . ماده۵ – اعضاء جامعه بر اساس شرایط و ضوابط خاص مذکور در این اساسنامه انتخاب می‌شوند . ماده ۶ – تعداد اعضاء و نحوه شرکت در جلسات شورا و سایر موارد در آیین نامه اجرایی ذکر می‌گردد . ماده۷ – موضوع فعالیت جامعه : موضوع فعالیت جامعه ، با اولویت : دینی ، علمی ، فرهنگی ، سیاسی و اجتماعی است و این جامعه در چارچوب قوانین نظام اسلامی مجاز به حضور ، اظهارنظر و تذکر در تمام عرصه ها می باشد . ماده ۸ – دبیرخانه جامعه میتواند عنداللزوم برای ورود به موضوعات مفاد ماده ۷ راهکارهای لازم را بررسی ، تنظیم و جهت اجراء به دستگاه های اجرایی ذیربط وفق قوانین متبع احاله نماید . ماده۹ – تمام دستگاه‌های متولی امر روحانیت با تحفظ براستقلال سازمانی خود ، موظف به همکاری با جامعه میباشند . ماده۱۰ – مواضع ، نظریات و فراخوان های مربوط به جامعه فقط توسط رئیس و دبیر جامعه از طریق سایت رسمی جامعه به نشانی: www.farsrohanyat.ir ، صدا و سیما و رسانه های مکتوب و غیر مکتوب رسمی اعلام می گردد علی هذا حضور رسانه ای سایر اعضاء با عنوان حقوقی عضویت در جامعه بدون هماهنگی با رئیس و دبیر جامعه ، خلاف مقررات و موجب پیگرد قانونی می باشد .

ماده۱۱ – اهداف جامعه : اهداف جامعه به شرح زیر می باشد . هدف کلی : گسترش آموزه های دینی بر مبنای قرآن و عترت و اندیشه های فراگیر حضرت امام خمینی (اعلی الله مقامه) و مقام معظم رهبـری حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای (مد ظله العالی ) با بهره گیری از تمام ظرفیت های موجود . اهداف جزئی : ۱ – شناسایی ، سازماندهی ، توجیه و بهره‌گیری از ظرفیت‌های جامعه تبلیغی شیراز و ایجاد وحدت رویه تبلیغی . ۲ – دفاع شفاف و آشکار از انقلاب و ارزشهای آن و حمایت از اندیشه های متعالی حضرت امام خمینی(اعلی الله مقامه الشریف) و مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای (مد ظله العالی ) به ویژه تفکر ولایت مطلقه فقیه . ۳ – تبلیغ و گسترش دین و فضائل اخلاقی و ارشاد اقشار مختلف مردم و گروه های فعال سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی با بهره گیری از روش های گوناگون تبلیغی بویژه حضور متخصصانه و مؤثر در فضای مجازی .

ماده۱۲ – جامعه مجاز به مالکیت رسانه مکتوب اعم از روزنامه ، هفته نامه ، فصلنامه و رسانه غیر مکتوب اعم از سایت ، پورتال،کانال و سایر موارد می باشد . فصل دوم : ارکان جامعه : ماده ۱۳ – ارکان جامعه عبارت است از رئیس ، دبیر و سخنگوی جامعه ، اعضای جامعه .

ماده۱۴ – وظایف و حدود اختیارات ارکان :

الف – رئیس جامعه :

۱ – نظارت عالیه بر فعالیت های جامعه .

۲ – تعیین و ابلاغ سیاستهای کلی جامعه

۳ –   اعلام مواضع ، نظریات و فراخوان های مهم .

۴- امضای اسناد ، مکاتبات و تفاهم نامه های مهم .

۵- پیشنهاد حذف ، الحاق ، ترمیم ، تجمیع و چینش همه یا برخی از اصول یا مواد اساسنامه به اعضاء جامعه .

۶- پیشنهاد نصب و عزل دبیر به اعضاء جامعه جهت تصمیم گیری .

۷- اعلان توقف فعالیت و یا انحلال جامعه پس از تصمیم و تصویب دو سوم اعضاء جامعه .

۸- امضاء احکام معاونین پس از معرفی توسط دبیر .

ب : وظایف و اختیارات دبیر جامعه :

۱- دعوت از اعضاء جهت شرکت در جلسات و مناسبت ها .

۲- سخنگوئی جامعه

۳- امضاء اسناد مالی و غیر مالی ، مکاتبات و تفاهم‌نامه‌های عادی .

▪️تبصره : امضاء چک و سایر اوراق بهادار و نیز اسناد مهم مالی ، بایستی با هماهنگی و اطلاع رئیس جامعه صورت گیرد .

۴- تدوین اساسنامه و آیین نامه داخلی .

۵- پیگیری مصوبه های جلسات جامعه .

۶ – ایجاد ارتباط و تعامل سازنده با روحانیون استان و دستگاه‌های متولی امور روحانیت و سایر دستگاه های اجرایی استان .

۷ – اعلام برگزاری یا لغو جلسات جامعه .

▪️تبصره : دبیر عند الضروره ، مجاز به دعوت از افراد حقیقی یا حقوقی خارج از ترکیب اعضای جامعه می باشد .

۸- معرفی اعضای جدید الورود به جامعه جهت جرح و تعدیل و اخذ تصمیم مقتضی .

۹- معرفی معاونین به رئیس جامعه جهت صدور احکام مربوطه .

۱۰- پیشنهاد نصب و عزل اعضاء پس از هماهنگی با رئیس جامعه .

۱۱- امضای احکام مدیران .

ج : وظایف واختیارت اعضاء جامعه :

۱- شرکت در جلسات شورا .

۲- مشارکت فعال در مذاکرات مطروحه در جلسات .

۳- انتخاب رییس جامعه . ▪️تبصره : رئیس می بایست حد اکثر مطلق آراء اعضاء (۵۰% به اضافه یک) را جهت ریاست بر جامعه کسب نماید و در صورت عدم کسب اکثریت مذکور ، رأی گیری تکرار می گردد .

۴- انتخاب دبیر پس از معرفی از سوی رئیس جامعه .

۵- تصمیم گیری نهایی در خصوص نصب و عزل اعضاء معرفی شده توسط دبیر جامعه .

۶- بررسی و تصویب نهایی اساسنامه و آیین نامه جامعه .

۷- تصمیم و تصویب توقف فعالیت و یا انحلال جامعه .

ماده ۱۵ – شرایط عضویت اعضاء :

۱- اعتقاد راسخ به ولایت مطلقه فقیه .

۲- داشتن حسن شهرت و پیشینه با استعلام از مبادی ذی ربط و انجام تحقیقات لازم .

۳- دارا بودن توان علمی در حد پایان سطوح عالیه حوزوی .

۴- داشتن توان تبلیغی .

۵- سکونت در شهر شیراز .

۶- داشتن پیشینه اقامه جماعت یا تبلیغ ، حداقل پنج سال .

۷- تأییدیه اخلاقی از اَعلام حوزوی .

۸- تلبس دائم به لباس مقدس روحانیت .

۹- کسب اکثریت مطلق آراء اعضاء جامعه .

فصل سوم :

مقررات عمومی ماده۱۶- جامعه ، هیچ گونه مسئولیتی مگر در موارد خاص (مصرح ماده ۱۰) در قبال افکار، عملکرد و موضع گیری اعضای خود ندارد .

ماده ۱۷- هرگونه تغییر ، اصلاح و بازنگری در مفاد اساسنامه ، با پیشنهاد رئیس یا ۱/۳ اعضاء و رأی اکثریت نسبی جامعه صورت  می گیرد .

ماده۱۸- تغییر مکان جامعه بر حسب ضرورت با پیشنهاد رئیس یا ۱/۳ اعضاء جامعه بایستی به تصویب اکثریت مطلق اعضاء برسد.

ماده ۱۹- ساختار تشکیلاتی جامعه روحانیت به شرح ذیل می باشد : رئیس جامعه ، دبیر جامعه ، معاونین ( فرهنگی ، تبلیغی – سیاسی ، اجتماعی – آموزشی ، پژوهشی – اداری و پشتیبانی ) مدیران ( مدیر روابط عمومی و رسانه – مدیرنظارت و ارزیابی ) .

۲۰- شرح وظایف و حدود اختیارات واحدهای ساختاری ، شیوه برگزاری جلسات ، نحوه گزینش اعضاء و سایر جزئیات در آئین نامه تشریح می گردد .

۲۱- این اساسنامه با سه اصل ، بیست و یک ماده و سه تبصره در مورخه ۲۹/۱/۹۸ به تصویب اکثریت مطلق اعضاء رسید .